“अवस्था फरक हुन सक्छ, क्षमता होइन” — साहस, आत्मविश्वास र समावेशी समाजको सन्देश
Advertisement
सिन्धुलीकी दीपा देवकोटाले शारीरिक अपाङ्गता (स्पाइनल बाइफिडा) हुँदाहुँदै नेपालमै पहिलोपटक बन्जी जम्प गर्दै नयाँ इतिहास रचेकी छन् । जन्मदिनको अवसरमा गरिएको उनको साहसिक कदमले अपाङ्गता बाधा होइन, अवस्था मात्र हो भन्ने सशक्त सन्देश दिएको छ । क्लिक चौतारी परिवारको तर्फबाट विशेष जन्मदिन शुभकामना सहित ।
पुस १, सिन्धुली । समाजले “असहज” ठानेको अवस्थालाई चुनौती दिँदै सिन्धुलीकी दीपा देवकोटाले नेपालमै पहिलोपटक शारीरिक अपाङ्गता (स्पाइनल बाइफिडा) हुँदाहुँदै बन्जी जम्प गरेर एउटा ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेकी छन । आफ्नो जन्मदिनको अवसर पारेर गरिएको यो साहसिक कदम केवल व्यक्तिगत उत्सव मात्र रहेन, यो अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि आत्मविश्वास, समान अवसर र क्षमताको बलियो घोषणा समेत बन्यो ।
स्पाइनल बाइफिडा जस्तो जन्मजात शारीरिक अपाङ्गतासँगै हुर्किएकी दीपा देवकोटाको जीवन सहज थिएन । तर उनले कहिल्यै अपाङ्गतालाई आफ्नो सीमाको रूपमा स्वीकार गरिनन । बरु, यही अवस्थालाई आफ्नो पहिचान, शक्ति र अभियानको आधार बनाउँदै उनी आज एक सक्रिय अपाङ्गता अधिकारकर्मीका रूपमा स्थापित छिन । समाजमा गहिरो गरी बसेको “अपाङ्गता भनेको असमर्थता हो” भन्ने नकारात्मक सोचलाई उनले व्यवहारमै चुनौती दिँदै आएकी छन ।
बन्जी जम्पजस्तो जोखिमपूर्ण र साहसिक खेलकुदमा सहभागी हुनु सामान्य व्यक्तिका लागि नै चुनौतीपूर्ण मानिन्छ । तर दीपा देवकोटाले यही चुनौतीलाई अवसरमा बदल्दै अपाङ्गता भएका महिलाहरू पनि साहसिक खेलकुद, पर्यटन र सार्वजनिक गतिविधिमा पूर्ण रूपमा सक्षम छन भन्ने सन्देश दिएकी छिन । उनको यो कदम नेपालमै अपाङ्गता भएकी महिलाले साहसिक खेलकुदमा गरेको पहिलो उदाहरणका रूपमा पनि लिइएको छ ।
देवकोटाले भनिन, “अपाङ्गता कमजोरी होइन । आत्मबल, अवसर र विश्वास पाएमा हामी पनि हरेक क्षेत्रमा अघि बढ्न सक्छौँ । मेरो यो प्रयासले अपाङ्गता भएका दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूलाई आत्मविश्वासका साथ आफ्ना सपना पछ्याउन प्रेरणा दिनेछ भन्ने विश्वास लिएको छु ।” उनका यी शब्दहरू केवल भनाइ होइनन, उनको कर्मले पुष्टि गरेको यथार्थ चित्र पनि हो ।
उनको जन्मदिनलाइ यसपटक विशेष अर्थमा लिइएकोछ । समाजले अपाङ्गता सन्तान जन्माएको भन्दै आफ्ना आमाबुबालाई सामाजिक र मानसिक रूपमा विभेद गरेको अनुभव सम्झिँदै उनले भावुक हुँदै भनिन, “म मेरो जन्म दिने आमा–बुबालाई धन्यवाद दिन चाहन्छु । अपाङ्गता भएको छोरी होइन, एक सक्षम र साहसी छोरी जन्माइदिनुभएकोमा म गर्व गर्छु । अपाङ्गताले मेरो जीवनको कुनै पनि अध्याय रोक्ने छैन ।” यही भावनाका कारण उनका लागि जन्मदिन र जन्म दिने अभिभावक झनै विशेष बनेका छन ।
दीपा देवकोटाको यो साहसिक कदम अपाङ्गता भएका महिलाहरूको सशक्तीकरण र समावेशी समाज निर्माणतर्फको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ । नेपालमा साहसिक पर्यटनको क्षेत्र तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेका बेला उनको उदाहरणले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि पनि साहसिक खेलकुद र पर्यटन क्षेत्र पहुँचयोग्य हुनुपर्छ भन्ने बहसलाई थप मजबुत बनाएको छ ।
उनको बन्जी जम्प केवल एक रोमाञ्चक क्षण थिएन, यो एउटा सशक्त सन्देश थियो—अपाङ्गता बाधा होइन, अवस्था मात्रै हो । इच्छाशक्ति, आत्मविश्वास र अवसर मिलेमा कुनै पनि अवस्था जीवनको उचाइ नाप्न अवरोध बन्न सक्दैन । दीपा देवकोटाको साहसले आज हजारौँ मानिसलाई आफ्नै सीमाबारे पुनर्विचार गर्न बाध्य बनाएको छ, र यही नै उनको ऐतिहासिक योगदान हो ।
यसै अवसरमा, क्लिक चौतारी परिवार दीपा देवकोटालाई जन्मदिनको हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछ ।
उनको साहस, आत्मविश्वास र निरन्तर संघर्षले नेपाली समाजलाई अझ सकारात्मक, समावेशी र प्रेरणादायी बनाउने विश्वास क्लिक चौतारी परिवारले लिएको छ । दीपा देवकोटाको जीवन यात्राले “अपाङ्गता बाधा होइन, अवस्था मात्रै हो” भन्ने सन्देश केवल शब्दमा होइन, कर्ममा उतारेर देखाएको छ—र यही नै उनको सबैभन्दा ठूलो उपहार हो, समाजका लागि ।
